Tegen chronische ziekten schiet westerse arts tekort David-Servan-Schreiber

David Servan-Schreiber vindt dat artsen te veel weerzin voelen tegen meditatie, acupunctuur en ademhalingsoefeningen.

"De enige reden dat complementaire geneeskunde niet is geïntegreerd in de reguliere geneeskunde, is niet dat er gebrek is aan wetenschappelijke onderbouwing. Het is de weerstand van de artsen ertegen."  zegt de Frans-Amerikaanse psychiater, ex-kankerpatiënt en bestsellerauteur David Servan-Schreiber.

Hij sprak afgelopen maandag op het congres "Gezondheidszorg - meer dan techniek", dat in Utrecht was georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunde  (KNMG).

Uit gesprekken met Tibetaanse gevluchte artsen, die hij ontmoette tijdens zijn werk voor Artsen zonder Grenzen in Dharamshala in India, leerde hij het Tibetaanse principe. "Voor acute ziekten biedt de westerse geneeskunde de snelste en meest effectieve behandelingen. Maar voor chronische ziekten, zoals depressie en kanker, zijn ook behandelingen uit de traditionele geneeskunde nodig. Meditatie, acupunctuur en ademhalingsoefeningen stimuleren het natuurlijke vermogen van het lichaam om in balans te komen." Daags na zijn lezing bellen we met Servan-Schreiber.

Wat is er mis met de huidige medische praktijk?

Servan-Schreiber: "Er is niets mis, het heeft mijn leven gered, en daar ben ik zeer dankbaar voor. Maar de gezondheidszorg is incompleet en niet wetenschappelijk genoeg. het is duidelijk dat ons lichaam natuurlijke vermogens heeft om ziekte te weerstaan of te bevechten. Maar we doen er niet ons voordeel mee, we zetten die natuurlijke verdediging niet systematisch in bij het genezingsproces. Dat is jammer, want veel van die manieren zijn wetenschappelijk onderbouwd."

Wat moeten artsen dan doen?

"Echt gezonde voeding voorschrijven, voldoende lichaamsbeweging, en technieken om stress beter te hanteren, b.v. ontspanningsoefeningen. Maar veel artsen weten dat niet, of weten niet hoe ze het moeten voorschrijven. Vooral tegen stress voelen artsen zich machteloos. Ze schrijven antidepressiva voor omdat ze niet hebben geleerd wat ze nog meer kunnen doen. Maar het is heel simpel. Er zijn b.v. eenvoudige technieken, gebaseerd op ademhaling, die een diepgaand effect hebben op het hanteren van stress, en op het verloop van kanker.

Nog geen 2 weken geleden verscheen er een onderzoek in het gerenommeerde tijdschrift "Cancer". Daarin leerden vrouwen met borstkanker hoe ze met stress konden omgaan en ze kregen wat voedingstips en advies over lichaamsbeweging. Een andere groep leerde dat niet. De groep die het geleerd had, had een 56 procent lagere kans te sterven in de volgende 11 jaar. Als dat een geneesmiddel was, dan zou het nalatigheid zijn wanneer het niet onmiddellijk gebruikt zou worden."

Merkt u dat medici openstaan voor deze ideeën?

"De belangstelling ervoor neemt toe, maar teleurstellend langzaam. Artsen zien wel steeds beter de beperkingen van de conventionele behandelingen voor chronische ziekten, zoals depressie en kanker. Iedere arts weet dat die behandelingen onvoldoende effect hebben."

Sommige artsen scharen de resultaten van veel alternatieve geneeswijzen onder het placebo-effect waarbij alleen de suggestie helend werkt.

" Dat is soms ook het geval. Let op: Ik zeg niet dat alle alternatieve benaderingen werken, ik zeg dat van sommige complementaire benaderingen bewezen is dat ze de natuurlijke afweer van het lichaam versterken."

Zijn er behandelingen waarover u uw mening hebt moeten bijstellen sinds het verschijnen van uw eerste boek "Uw brein als medicijn" in 2003?

"Ja, acupunctuur blijkt tegen depressie niet goed te werken. Maar voor de andere technieken stapelen de bewijzen zich juist op.

De omega-3 vetzuren uit vette vis remmen ontstekingen en celgroei terwijl de omega-6 vetzuren in zonnebloemolie en maïsolie die juist bevorderen, schrijft u. maar we kunnen omega-6 toch niet schrappen uit ons dieet?

"Zeker niet, maar er is zo'n overvloed dat het onmogelijk is er te weinig van binnen te krijgen. Alles wat je kunt schrappen zal helpen."

Het effect van afzonderlijke voedingscomponenten is lastig te onderzoeken. Schiet u uw doel niet voorbij wanneer u zegt dat "we onze kinderen voeden met eieren die ontstekingsreacties stimuleren"?

"Dat denk ik niet. Het is echt zo dat eieren van kippen die gevoed zijn met maïs of soja nauwelijks omega-3 vetzuren bevatten, in tegenstelling tot die kippen die zich natuurlijk voeden."

Veel bevindingen over de effecten van voeding of chemicaliën zijn gedaan in reactievaatjes, kweekschaaltjes,of bij proefdieren. Dat betekent nog niet dat het voor mensen ook zo werkt.

"Ja, maar waarom zou je jezelf blootstellen aan bepaalde chemicaliën als er goede alternatieven zijn?"

U schrijft wel: "Er is geen natuurlijke manier om kanker te genezen."

"Als arts waak ik er evenzeer als al mijn collega's tegen om patiënten valse hoop te geven, vooral wanneer het om kanker gaat. Maar als we mensen niet vertellen welke wetenschappelijk bewezen manieren er zijn om hun lichaam te helpen kanker te bestrijden of te voorkomen, dan geven we hen valse hopeloosheid."

Bron: NRC Handelsblad 4 december 2008

David Servan Schreiber (1961) is schrijver, hersenonderzoeker en hoogleraar klinische psychiatrie aan de universiteit van Pittsburgh. Hij werkte in landen als Irak, Guatemala, Kosovo en India.

Zijn boek "Uw brein als medicijn" verscheen sinds 2003 in 29 landen. Hij beschrijft daarin natuurlijke behandelwijzen, zoals acupunctuur, hartmeditatie, voeding en lichaamsbeweging als middel tegen chronische stress, angst en depressie.

In zijn boek "Antikanker" bepleit hij een Mediterraan of Aziatisch voedingspatroon, zielenrust, een schone omgeving en 30 minuten per dag stevig wandelen.